Don Xosé
Filgueira Valverde (Pontevedra 1906-1996) foi un dos grandes
intelectuais galegos do século XX. Deixounos unha inmensa obra a
través dos máis de douscentos libros e centos de artigos sobre
distintos xéneros literarios, pero tamén a súa participación na
creación e consolidación de institucións fundamentais para a nosa
cultura: o Museo de Pontevedra, o Seminario de Estudos galegos, o
Instituto Padre Sarmiento de Estudios Galegos ou o Consello de
Cultura Galego.
Coñecía
a figura do profesor Filgueira, pero foi aló pola primeira década
dos anos oitenta cando Basilio Losada nos presentou no Museo de
Pontevedra, o home que nos deu unha lección maxistral dos contidos
do museo, por algo fora a alma máter da súa fundación. Pasado un
tempo, o profesor Filgueira aceptou unha invitación miña para dar
unha conferencia no edificio da Pedrera de Barcelona dentro do marco
dunha semana da cultura galega que, cunha exposición sobre o libro
galego, organizabamos naquel marco incomparable do edificio de Gaudí.
Foi tamén
aló polo 1982 cando, nunha xuntanza na que participaba o común
amigo, fiscal e poeta, Manuel Casado Nieto, Filguira propúxome
publicar edicións facsímiles da revista Logos,
na que colaboraran ilustres galegos da época, entre eles Vicente
Risco e Castelao. Aceptamos a propostas e tamén fixemos edición
facsímile da revista Alborada.
As dúas edicións levan introdución do propio Filgueira. Ao mesmo
tempo recuperamos desde a nosa editorial, tamén en formato
facsímile, a revista La Centuria,
de Vicente Risco, e Ronsel, de Correa Calderón.
Sobre
estas recuperacións na serie Resgate escribe o profesor Filgueira:
«As revistas recadan, dun xeito moi vivo, a colleita cultural de
cada tempo. Son coma espellos onde se reflicten feituras e actitudes
que os libros non sempre poden coller. Ábrennos horizontes non
sospeitados, fornécennos datos que só nelas podemos atopar».
Todas elas
son xa un patrimonio da nosa lingua e da nosa cultura. Por iso que no
mes do maio, no mes das nosas letras, quero render a miña lembranza
e gratitude a aquelas persoas esforzadas que nos tempos
complicados das décadas dos vinte e dos trinta do século pasado, e
con poucos medios, foron capaces de deixar testemuña dunha parte da
historia de Galicia a través das páxinas impresas destas revistas.
Descarga o texto introdutorio de Filgueira Valverde á edición facsímile de 1990
premendo na imaxe da capa de Alborada
premendo na imaxe da capa de Alborada
